در خیابانهای درختکاری شده پاریس، ساختمانهای اوسمانی متعلق به قرن نوزدهم خودنمایی میکنند. نمای تاریخی این بناها، رویاهای زندگی در فضایی با گچبریهای مجلل، گوشههای جالب و نور فراوان را در ذهن تداعی میکند؛ البته با تمام امکانات مدرن. اما بازسازی یک فضای داخلی چندین قرن قدمت، چالشهای زیادی به همراه دارد، همان طور که در این آپارتمان ۲۰۴ فوت مربعی (حدود ۱۹ متر مربعی) زیرشیروانی، درست چند قدمی کلیسای ساکرکوور در منطقه مونمارتر، اتفاق افتاد. از لحاظ تاریخی، بالاترین طبقات این ساختمانها به خدمتکاران اختصاص داشت و به «اتاقهای کلفتی» معروف بود. در این مورد خاص، وقتی «ایریس بن ایشو» و «هانا اوزان» که تازه از دانشکده معماری فارغالتحصیل شده بودند، برای اولین بار این آپارتمان کوچک در طبقه ششم (بدون آسانسور) را دیدند، چیزی بیش از یک راهرو نبود که دو طرف آن را یک آشپزخانهخانه و حمام فرسوده احاطه کرده بود.
در سال ۲۰۲۵، یکی از دوستان دوران کودکی بنایشو و اوزان، این استودیو را به عنوان یک ملک سرمایهگذاری خرید تا آن را بازسازی کند و به یک دانشجو اجاره دهد. او از این دو نفر خواست تا این پروژه را انجام دهند. از آنجایی که آنها به تازگی تحصیلات خود را در رشته معماری به پایان رسانده بودند، انتخاب ایدهآلی برای تبدیل این نقشه کوچک و محدود به خانهای کاربردی و در عین حال مدرن و خوشطراح بودند.
«ما تصمیم گرفتیم فضا را با یک الگوی دیواری ساده و هندسی تزئین کنیم که در امتداد دیوارهای محیطی کشیده شده و به شکلی هوشمندانه، کابینتهای مخفی، تیرهای نگهدارنده و جای نشیمن را در خود جای داده است.» این را هانا اوزان توضیح میدهد. برای اینکه فضا هم مدولار (قابل انعطاف) باشد و هم چندمنظوره، یک مبل تختشو در بخش نشیمن قرار گرفته است. همچنین یک گوشهی شیبدار و نامناسب، جان تازهای گرفته و به یک جای دنج و توکار برای مطالعه تبدیل شده است. رنگبندی کلی فضا روشن و دلباز است، با این تفاوت که حمام کوچک و خلوت، حال و هوای دیگری دارد. در ادامه میخوانید که چطور این دو معمار، آن فضای باریک و بیجذابیت را به یک گوشهی دوشگیری چشمگیر تبدیل کردهاند که در آن از هر ذره فضا برای ذخیرهسازی وسایل استفاده شده است.
وقتی امکان تغییر چیدمان نیست، وان را بردارید
در تصویر اول، حمام را قبل از بازسازی میبینید و در تصویر دوم، نمای آن بعد از بازسازی است.
بنایشو و اوزان خیلی زود متوجه شدند که نمیتوانند چیدمان حمام را تغییر دهند. دیواری که حمام را از فضای نشیمن جدا میکرد، یک دیوار باربر بود و نمیشد آن را تخریب کرد، بنابراین تغییر سیستم لولهکشی یا جابجایی توالت کاملاً غیرممکن بود. بنایشو در این باره میگوید: «ما تصمیم گرفتیم این مشکل را به نقطه قوت پروژه تبدیل کنیم و حمام را به یک پناهگاه دنج و آرامشبخش تبدیل کنیم.» اولین درخواست صاحبخانه چه بود؟ حذف وان بزرگ و نامتناسب قدیمی و جایگزینی آن با یک دوش بزرگ و یکپارچه.
تا جایی که میتوانید از کاشی استفاده کنید
برخلاف حمامهای سرد و بیروح معمول در خوابگاههای دانشجویی، این دو معمار تصمیم گرفتند با انتخاب رنگی جسورانه برای کاشیها، فضایی متفاوت خلق کنند. بنایشو میگوید: «میخواستیم حس یک سونای چوبی در کلبههای کوهستانی را به دل شهر بیاوریم» و به گرمی و آرامشی اشاره میکند که کاشیهای همرنگ، به این فضای باریک بخشیده است. برای پیدا کردن مصالحی که برای محیط مرطوب مناسب باشد، سراغ کاشیهای موزاییکی به اندازهی ۳/۴ اینچ (حدود ۲ سانتیمتر) رفتند که در اصل برای استخرهای شنای ساخته میشوند. این کاشیها را از یک برند فرانسوی با قیمت مناسب و کیفیت خوب تهیه کردند.
این طراح اشاره میکند که «رنگ کاشیها برای ایجاد حال و هوای خاص و همچنین جبران مشکلات تاریکی و رطوبت در این اتاق کوچک و بدون پنجره، نقشی اساسی داشت.» این کاشیهای قهوهای مایل به شرابی، روی ورقههای توری به ابعاد ۳۰ در ۳۰ سانتیمتر نصب شده بودند و به راحتی روی بخشهای سفارشی حمام، از جمله دیوار گچی کشیدهشدهٔ دوش و کف بلندتر، چسبانده شدند.
برای درب کشویی (پاکتدور) هزینه کنید
این دو معمار تصمیم گرفتند درب لولایی قدیمی حمام را که هنگام باز شدن، راهرو را میبست، با یک درب کشویی جایگزین کنند که روی آن همان قالبهای دیواری که در بقیهٔ آپارتمان استفاده شده، نصب شده است. وقتی این درب بسته میشود، ورودی حمام کاملاً در دیوار مخفی میشود و به چشم نمیآید.
یک وسیله را درون کمد روشویی پنهان کنید
یکی دیگر از درخواستهای صاحبخانه، وجود یک ماشین لباسشویی در خود آپارتمان بود؛ کاری که در این فضای کوچک اصلاً آسان نبود. برای جا دادن ماشین لباسشویی، این دو معمار یک کمد روشویی سفارشی طراحی کردند و روی آن را با همان کاشیهای حمام پوشاندند. روی این کمد، یک لگن بزرگ قرار دارد که لبههای پهن آن جا برای صابون، مسواک و چند وسیلهٔ تزئینی کوچک فراهم کرده است. در قسمت پایین، یک پردهٔ پارچهایِ سفارشی زیر روشویی، ماشین لباسشویی را که مستقیماً به لولههای آب و فاضلاب متصل است، به زیبایی پنهان کرده است. یک توالت آویزان با سیفون توکار هم بین روشویی و دوش جای گرفته است. این دو معمار همچنین یک آویز چندلایه برای حوله اضافه کردند، شیر آب را به دیوار نصب کردند و کابینتهای دیواری برای قرار دادن لوازم بهداشتی و شویندهها نصب نمودند. حالا این حمام که قبلاً نادیده گرفته میشد، به اندازهی نمای زیبای ساختمان، چشمگیر و جذاب شده است.
